| |Sahife No|

|:-:|:-:|

|İkinci Maksad: Tahavvülât-ı zerrâtın tılsımını keşfediyor. Zerrâtın harekâtını, o derece hikmetli ve muntazam gösteriyor ki: O umum zerreler, Sultan-ı Ezelî’nin muhteşem ve muazzam bir ordusu ve mutî' ve musahhar memurları olduğunu kat'î delillerle isbât eder. Yirmidokuzuncu Söz nasıl ki tılsım-ı kâinâtın üç muammâsından birisini keşfetmiş. Bu Otuzuncu Söz dahi akılları hayrette bırakan ve feylesofları sersemleştiren o tılsımın üç muammâsından ikinci muammâsını halletmiştir. Hususan, hâtimesinde: Yedi hikmet ve yedi kanun-u azîm ile bir ism-i a'zamın tecellîsini göstermekle; tahavvülât-ı zerrâtın hikmetini gayet kat'î ve parlak bir sûrette gösterdiği gibi, zîhayat cisimlerini, o zerrâtın seyr ü seferine bir misâfirhâne ve bir kışla ve bir mekteb hükmünde gösterir, isbât eder.| |

|OTUZBİRİNCİ SÖZ:
﴿ سُبْحَانَ الَّذ۪ٓي اَسْرٰى بِعَبْدِه۪ لَيْلًا مِنَ الْمَسْجِدِ الْحَرَامِ اِلَى الْمَسْجِدِ الْاَقْصَا الَّذ۪ي ﴾ ﴿ وَالنَّجْمِ اِذَا هَوٰى ﴾
âyetlerinin hakikatini te'yid eden âyâtın en mühim bir hakikati olan Mi'râc-ı Ahmediye’yi ( A.S.M. ) ve o mi'râc içinde Kemâlât-ı Muhammediye’yi ( A.S.M. ) ve o kemâlât içinde Risalet-i Ahmediye’yi ( A.S.M. ) ve o Risalet içinde çok esrâr-ı Rubûbiyet’i tefsir eder. Ve kat'î delillerle isbât eder bir risaledir. Muhtelif tabakàttan olan insanlardan bu risaleyi kim görmüşse, karşısında hayran olup, akıldan uzak mes'ele-i mi'râcı en zâhir ve vâcib ve lâzım bir tarzda gösterdiğini kabûl ediyorlar. Hususan o şecere-i nurâniye-i mi'râcın âhirlerinde beşyüz meyveden “ Beş Meyve ” sini o kadar güzel tasvir eder ki: Zerre mikdar zevki, şuûru bulunan onlara meftûn olur.|[545](/sözler/otuzbirinci-söz/440/2/545/573#5452)|

|ZEYL:
Şakk-ı Kamer mu'cizesine bu zaman feylesoflarının ettikleri i'tirâzlarını “ Beş Nokta ” ile gayet kat'î bir sûrette reddedip, İnşikak-ı Kamer’in vukû'una hiçbir mâni bulunmadığını gösterir. Ve âhirinde de “ Beş İcmâ ” ile Şakk-ı Kamerin vukû' bulduğunu gayet muhtasar bir sûrette isbât eder. Şakk-ı Kamer mu'cize-i Ahmediye’sini güneş gibi gösterir.|[570](/sözler/otuzbirinci-söz/440/2/545/573#5702)|