İstanbul İlim ve Kültür Vakfı
Sayfa 369 / 765
369

kandırmak için sihir demeliyiz.” İşte Kur'ân-ı Hakîm’in en muannid düşmanları bile fesâhatinden hayran oluyorlar.

Kur'ân-ı Hakîm’in âyetlerinde, kelâmlarında, cümlelerinde fesâhatin esbâbını izâh çok uzun gider. Onun için sözü kısa kesip yalnız nümûne olarak bir âyetteki hurûf-u hecâiyenin vaziyetiyle hâsıl olan bir selâset ve fesâhat-i lafziyeyi ve o vaziyetten parlayan bir lem'a-i i'câzı göstereceğiz.

İşte ﴾ ثُمَّ اَنْزَلَ عَلَيْكُمْ مِنْ بَعْدِ الْغَمِّ اَمَنَةً نُعَاسًا يَغْشٰى طَٓائِفَةً مِنْكُمْ ﴿ ilâ âhir..

İşte şu âyette, bütün hurûf-u hecâ mevcûddur. Bak ki; sakîl, ağır bütün aksâm-ı hurûf, beraber olduğu hâlde selâsetini bozmamış. Belki, bir revnâk ve muhtelif tellerden mütenâsib, mütesânid bir nağme-i fesâhat katmış.

Hem şu lem'a-i i'câza dikkat et ki, hurûf-u hecâdan (yâ) ile (elif) en hafif ve birbirine kalbolduğu için iki kardeş gibi herbirisi yirmibir kere tekrarı var. م ile ن (Hâşiye) [^1] birbirinin kardeşi ve birbirinin yerine geçtiği için herbirisi otuzüçer defa zikredilmiştir. ص، س، ش mahreççe, sıfatça, savtça kardeş oldukları için herbiri üç defa; ع ، غ kardeş oldukları hâlde ع daha hafif altı defa; غ sıkleti için yarısı olarak üç defa zikredilmiştir.

[^1]: (Hâşiye) Tenvin dahi nun'dur.

ط، ظ ، ذ ، ز mahreççe, sıfatça, sesçe kardeş oldukları için herbirisi ikişer defa; ل ve (elif) ile beraber ikisi لا sûretinde ittihâd ettikleri ve elif لا sûretinde hissesi (Lâm) ın yarısıdır. Onun için ل kırkiki defa, (elif) onun yarısı olarak yirmibir defa zikredilmiştir. (Hemze) هـ ile mahreççe kardeş oldukları için hemze (Hâşiye-1) [^2] onüç, هـ bir derece daha hafif olduğu için ondört defa; ق ، ف ، ك kardeş oldukları için (kaf) ın bir noktası fazla olduğu için ق on, ف dokuz, ك dokuz, ب dokuz, ت oniki, (tâ) nın derecesi üç olduğu için oniki defa zikredilmiştir.

[^2]:(Hâşiye-1) Hemze, melfûze ve gayr-ı melfûze yirmibeştir ve hemzenin sâkin kardeşi elif'ten üç derece yukarıdır. Zîra hareke üçtür.

4–6 Ekim 2026 · İstanbul

13. Uluslararası Bediüzzaman Sempozyumu

Sempozyum programı, tebliğler ve kayıt bilgileri için sempozyum sitesini ziyaret edin.