S — Nasıl?

C — İki madde var, mezcettiriyorum: Birinden tiryâk-ı şâfi, birinden elektrik-i muzî tevellüd eder.

S — Bunlar nerede bulunur?

C — Medeniyet ve fazilet çarşısında; cebhesinde insan yazılı iki ayak üstünde gezen sandık içinde ki; üstünde kalb yazılan, ya siyah veya pırlanta gibi parlak olan bir kutudadır.

S — İsimleri nedir?

C — Îmân, muhabbet, sadâkat, hamiyet.

Ceride-i Seyyâre, Ebû lâ-şey, İbnü'z-Zaman,

Ehu'l-Acâib, İbn-ü Ammil-garâib

Said Nursî ∗∗∗

Hutbe-i Şâmiyenin baş taraflarında diyor:

Sonra Van’dan Şam’a gider. Şam ulemâsının ilhâhı ve ısrarı üzerine, Câmiü'l-Emevî’de on bine yakın ve içerisinde yüz ehl-i ilim bulunan azîm bir cemâate karşı bir hutbe îrâd eder. Bu hutbe fevkalâde takdir ve tahsin ile kabûle mazhar olur. Bilâhare, buradaki hutbesi, “Hutbe-i Şâmiye” nâmıyla tab'edilmiştir.

Bu Hutbe-i Şâmiye; İslâm Âleminin içinde bulunduğu maddî-manevî hastalıkların nelerden ibaret bulunduğunu, felâket ve esârete hangi sebeblerden dolayı ma'rûz kaldıklarını bildiren; ve buna karşı çare-i halâs gösteren ve bundan sonra, İslâmiyetin zemin yüzünde maddî manevî en yüksek terakkîyi göstereceğini, İslâmî medeniyetin kemâl-i haşmetle meydâna geleceğini ve zemin yüzünü pisliklerden temizleyeceğini delâil-i akliye ile isbât eden, müjde veren çok kıymetdâr, bütün Müslümanlara, hattâ insanlığa şâmil bir derstir; bir hutbedir.

Hutbe-i Şâmiyenin baş taraflarında diyor:

Ben, bu zaman ve zeminde, beşerin hayat-ı ictimâiye medresesinde ders aldım ve bildim ki; ecnebîler, Avrupalılar, terakkîde istikbâle uçmalarıyla beraber bizi maddî cihette Kurûn-u Vustâda durduran ve tevkìf eden; altı tane hastalıktır. O hastalıklar da bunlardır:

1 – Ye'sin, (ümîdsizliğin) içimizde hayat bulup dirilmesi.

2 – Sıdkın hayat-ı ictimâiye-i siyâsiyede ölmesi.