| | |

|:-:|:-:|

|aldatan, iki şeyin beraber gelmesi veya bulunması olan “iktiran”ı, illet zannetmelerini, güzel ve mukâvemet-sûz izâhla, yüzleri Mün'im-i Hakîkiye çevirir.
Beşinci Mes'ele: Bir cemâatin sa'yleriyle hâsıl olan bir netice veya şerefi, o cemâatin reisine veya üstadına vermek, hem cemâate, hem de o üstad ve reise zulüm olduğu gibi; Cenâb-ı Hakk’ın nur ve feyzine ma'kes ve vesile ve vâsıta olan üstadın, masdar ve muktedir ve menba' telâkki edilmemek lâzım geldiğini, güzel bir temsîl ile isbât edip, hakikat-i hâle pencere açıp gösterir.| |

|ONDÖRDÜNCÜ NOTA:
Tevhide dair dört küçük remizdir.
Birinci Remiz: Dar nazarlı, kàsır fikirli ve muhâkemesiz akıllı, esbâb-perest insanın nazarını vahdâniyet-i İlâhiyenin delillerine çevirip, güzel bir temsîl üzerinde, لَٓااِلٰهَاِلَّااللّٰهُ وَحْدَهُ لَا شَرِيكَ لَهُ der, Tevhidi isbât eder.
İkinci Remiz: يَا بَاقِي أَنْتَ الْبَاقِي nin bir sırrını tefsir edip, aşk-ı mecâzîye mübtelâ olan insana, aşk-ı hakîkiyi ve Ma'bûd-u Bilhakkı gösterir.
Üçüncü Remiz: Hayat-ı bâkiyeye ve sermedî manzaralara namzed, yüksek makamda halkolunan isti'dâdât ve letâif-i insaniye, bazen hiç ender hiç olan hevâ-yı nefse esir bulunduğundan, îkaz ve inzar ile insanı teyakkuza sevk eden büyük bir hakikatin küçük bir ucudur.
Dördüncü Remiz: Uzun emellerden ve geçmiş ve gelecek elemlerden rûh ve kalbi güzel bir temsîl ile kurtarıp, Lâ ilâhe illallâh kelime-i kudsiyesinin şifâyâb ve rahmet-bahş hazinesine teslîm eder.|[138](/lem’alar/onyedinci-lem’a/1288/4/115/141#1382)|

|ONBEŞİNCİ NOTA:
Üç Mes'eledir.
Birincisi: İsm-i Hafîzin tecellî-i etemmine işâret eden
﴿  فَمَنْ يَعْمَلْ مِثْقَالَ ذَرَّةٍ خَيْرًا يَرَهُ ❀ وَمَنْ يَعْمَلْ مِثْقَالَ ذَرَّةٍ شَرًّا يَرَهُ ﴾
âyetiyle, Hafîz-i Zülcelâl’in küre-i arz tarlasında, ezel ilmiyle halk edip zer' ettiği tohumları, kesif toprak içinde ve şiddet-i|[140](/lem’alar/onyedinci-lem’a/1288/4/115/141#1402)|