ederek, ittifak ve muhabbet yerine, ihtilâf ve rekabet ortaya girer. İhlâsı kaçırır, vazifesi zîr ü zeber olur.

İşte bu müdhiş sebebin verdiği vahîm neticeleri görmemenin yegâne çaresi Dokuz Emirdir.

1 Müsbet hareket etmektir ki, yani, kendi mesleğinin muhabbetiyle hareket etmek. Başka mesleklerin adâveti ve başkalarının tenkìsi, onun fikrine ve ilmine müdâhale etmesin, onlarla meşgul olmasın...

2 Belki, dâire-i İslâmiyet içinde, hangi meşrebde olursa olsun, medâr-ı muhabbet ve uhuvvet ve ittifak olacak çok râbıta-i vahdet bulunduğunu düşünüp ittifak ederek,

3 Ve haklı her meslek sâhibinin, başkasının mesleğine ilişmemek cihetinde hakkı ise: “Mesleğim haktır” yâhut “Daha güzeldir” diyebilir. Yoksa, başkasının mesleğinin haksızlığını veya çirkinliğini îmâ eden “Hak, yalnız benim mesleğimdir” veyâhut “Güzel benim meşrebimdir” diyemez olan insaf düsturunu rehber etmek,

4 Ve ehl-i hakla ittifak, tevfik-i İlâhînin bir sebebi ve diyânetteki izzetin bir medârı olduğunu düşünmekle,

5 Hem ehl-i dalâlet ve haksızlık –tesânüd sebebiyle– cemâat sûretindeki kuvvetli bir şahs-ı manevînin dehâsıyla hücumu zamanında, o şahs-ı maneviye karşı, en kuvvetli ferdî olan mukâvemetin mağlûb düştüğünü anlayıp, ehl-i hak tarafındaki ittifak ile bir şahs-ı manevî çıkarıp, o müdhiş şahs-ı manevî-i dalâlete karşı, hakkâniyeti muhâfaza ettirmek;

6 Ve hakkı, bâtılın savletinden kurtarmak için,

7 Nefsini ve enâniyetini,

8 Ve yanlış düşündüğü izzetini,

9 Ve ehemmiyetsiz, rekabetkârâne hissiyatını terk etmekle ihlâsı kazanır, vazifesini hakkıyla îfâ eder. (Hâşiye) [^4]

[^4]: (Hâşiye) Hattâ, hadîs-i sahîhle, âhir zamanda İsevîlerin hakîki dindarları ehl-i Kur'ân ile ittifak edip, müşterek düşmanları olan zındıkaya karşı dayanacakları gibi; şu zamanda dahi ehl-i diyânet ve ehl-i hakikat, değil yalnız dindaşı, meslektaşı, kardeşi olanlarla samîmî ittifak etmek, belki Hıristiyanların hakîki dindar rûhânileri ile dahi, medâr-ı ihtilâf noktaları muvakkaten medâr-ı münâkaşa ve nizâ' etmeyerek, müşterek düşmanları olan mütecâviz dinsizlere karşı ittifaka muhtaçtırlar.

Üçüncü Sebeb

ÜÇÜNCÜ SEBEB

Ehl-i hakkın ihtilâfı himmetsizlikten ve aşağılıktan ve ehl-i dalâletin ittifakı ulüvv-ü himmetten değildir. Belki ehl-i hidayetin ihtilâfı, ulüvv-ü himmetin sû-i istimâlinden ve ehl-i dalâletin ittifakı, himmetsizlikten gelen za'f ve aczdendir.