İstanbul İlim ve Kültür Vakfı
Sayfa 444 / 456
444

| | |

|:-:|:-:|

|kolaylığı gösterdiği gibi; şirk ve küfür yolunda aynı neticeleri istihsâl etmek için; küre-i arzdan milyonlar defa büyük, hadsiz, hesabsız cirmleri hududsuz bir mesâfede küre-i arzın etrafında, hem küre-i arzın mihver-i yevmîsi üzerindeki devri gibi yirmidört saatte bir defa, hem mihver-i senevîsi üzerindeki devri gibi her senede bir defa dolaştırmak gibi, suûbet ve müşkülâtın en dehşetlisi olan bir vaziyetini kabûl etmek lâzım geldiğini; ve esbâb ve tabiata icâd verenler, “kitab, saat, fabrika ve saray” misâlleriyle, echeliyetlerin en antikasını irtikâb ettiklerini izâh eder.
BEŞİNCİ İŞÂRET: Müdâhale-i gayrı şiddetle reddeden Hâkimiyet-i İlâhiyedir. ﴾  لَوْ كَانَ ف۪يهِمَٓا آلِهَةٌ اِلَّا اللّٰهُ لَفَسَدَتَا ﴿ âyetinin sırrıyla ve ﴾ فَارْجِعِ الْبَصَرَ هَلْ تَرٰى مِنْ فُطُورٍ ﴿ âyetinin işâretiyle, zerrâttan seyyârâta kadar, ferşten Arşa kadar hiçbir cihette kusur ve fütûr, noksaniyet ve müşevveşiyet eseri görülmemesi, Ferdiyetin cilve-i a'zamını gösterip Vahdete şehâdet eder.
ALTINCI İŞÂRET: Bütün kemâlâtın medârı ve esâsı; ve kâinâtın hilkatindeki hikmetlerin ve maksadların menşe'i ve mâdeni; ve zîşuûr ve zîaklın, hususan insanın metâlib ve arzularının husûl bulmasının menba'ı ve çare-i yegânesi, ferdiyet-i Rabbâniye ve vahdet-i İlâhiye olmasıdır.
YEDİNCİ İŞÂRET: Tevhid-i hakîkiyi bütün merâtibiyle, en ekmel bir sûrette ders verip isbât eden ve ilân eden Muhammed Aleyhissalâtü Vesselâm’ın risaleti, o Tevhidin kat'iyyeti derecesinde sâbit olduğunu izâhla beraber; şahsiyet-i maneviye-i Muhammediye Aleyhissalâtü Vesselâm’ın derece-i ehemmiyet ve ulviyetine şehâdet eden pek çok delillerden üç tanesini zikreder.
BİRİNCİSİ: “Essebebü ke'l-fâil” sırrıyla, umum ümmetinin bütün zamanlarda işledikleri hasenâtın bir misli defter-i hasenâtına geçmekle ve hususan her günde umum ümmetin ettikleri salavât duâsının kat'î makbûliyeti cihetiyle, o hadsiz duâların iktiza ettikleri makam ve mertebeyi düşündürmekle, şahsiyet-i maneviye-i Muhammediyenin (A.S.M.) kâinât içinde nasıl bir güneş olduğu anlaşıldığını;
İKİNCİSİ: Mâhiyet-i Muhammediye (A.S.M.) Âlem-i İslâmiyetin şecere-i kübrâsının menşe'i, çekirdeği, hayatı, medârı olduğundan, fevkalhad isti'dat ve cihâzâtıyla,| |

4–6 Ekim 2026 · İstanbul

13. Uluslararası Bediüzzaman Sempozyumu

Sempozyum programı, tebliğler ve kayıt bilgileri için sempozyum sitesini ziyaret edin.