Biri de: İnşikak-ı kamerdir. Güyâ, kalb-i semâ hükmünde olan kamer, mübârek olan kalbiyle, inşikakta bir münâsebet peydâ etmek için, sîne-i sâf ve berrakını, mübârek parmağın işâretiyle iştiyakan şakk ve çâk etmiştir.

TENBİH:

İnşikak-ı kamer, mütevâtir-i bilma'nâdır. ﴾ وَانْشَقَّ الْقَمَرُ ﴿ olan âyet-i kerîme ile sâbittir. Zîra, hattâ Kur'ân’ı inkâr eden dahi, bu âyetin mânâsına ilişmemiştir. Hem de ihtimal vermeye şâyân olmayan bir te'vil-i zaîften başka te'vil ve tahvîl edilmemiştir.

VEHİM VE TENBİH:

İnşikak; hem ânî, hem gece, hem vakt-i gaflet, hem şu zaman gibi âsumâna adem-i tarassud, hem vücûd-u sehâb, hem ihtilâf-ı metâli' cihetiyle, bütün âlemin görmeleri lâzım gelmez ve lâzım değildir. Hem de, hem-matla' olanlarda sâbittir ki; görülmüştür.

Birisi ve en birincisi ve en kübrâsı olan, Kur'ân-ı Mübîn’dir. İşte sâbıkan bir nebzesine îmâ olunan yedi cihetle i'câzı, müberhendir, ilâ âhirihî... Sâir mu'cizâtı, kütüb-ü mu'tebereye havâle ediyorum.

#### Hâtime

Hâtime

Ey benim kelâmımı mütâlaa eden zevât!.. Geniş bir fikir ile ve müteyakkız bir nazar ile ve muvâzeneli bir basîretle, mecmû-u kelâmımı, yani; mesâlik-i hamseyi muhît bir dâire veya müstedîr bir sûr gibi nazara alınız; Muhammed Aleyhissalâtü Vesselâm’ın nübüvvetine merkez gibi temâşâ ediniz. Veyâhut sultanın etrafına halka tutmuş olan asâkir-i müteâvinenin nazarıyla bakınız; tâ ki, bir taraftan hücum eden evhâmı, mütecâvibe ve müteâvine olan cevânib-i sâire def' edebilsin. İşte şu hâlde, Japonlar’ın suâli olan; (Hâşiye-1) [^6] مَا الدَّلِيلُ الْوَاضِحُ عَلٰى وُجُودِ الْاِلٰهِ الَّذِي تَدْعُونَنَا اِلَيْهِ ye karşı derim:

[^6]:(Hâşiye-1) Rusu mağlûb eden Japonun başkumandanı, Meşîhat-i İslâmi ye'den bu suâli sormuş. Eski Said bu makam-ı sâlisle cevab vermiş.

İşte Muhammed Aleyhissalâtü Vesselâm!.. (Hâşiye-2) [^7]

[^7]:(Hâşiye-2) Mâşâallâh güzel bir cevab