#### Birinci Meslek

Birinci Meslek

Yani: Mes'ele-i àliye-i zâtiyeyi temâşâ etmekte, dört nükteyi bilmek lâzımdır:

Birincisi: لَيْسَ الْكَحَلُ كَالتَّكَحُّلِ kaidesine binâen sun'î ve tasannuî olan şey, ne kadar mükemmel olsa da, tabîi yerini tutmadığından, hey'etinin feletâtı, müzahrefiyeti îmâ edecektir.

İkincisi: Ahlâk-ı àliyenin, hakikatin zeminiyle olan râbıta-i ittisali, ciddiyettir. Ve deverân-ı dem gibi hayatlarını idâme eden ve imtizaçlarından tevellüd eden haysiyete kuvvet veren, hey'et-i mecmuasına intizam veren, yalnız sıdktır. Evet, şu râbıta olan sıdk ve ciddiyet kesildiği ânda, o ahlâk-ı àliye kurur ve hebâen gidiyor.

Üçüncüsü: “Umûr-u mütenâsibede, temâyül ve tecâzüb.. ve mütezâdde olan eşyalarda, tenâfür ve tedâfü' kaide-i meşhûresi, maddiyâtta nasıl cereyan ediyor; maneviyat ve ahlâkta dahi cereyan eder.

Dördüncüsü: لِلْكُــلِّ حُكْمٌ لَيْسَ لِكُــلٍّ

Şimdi gelelim maksada: İşte âsâr ve siyer ve tarih-i hayatı... Hattâ a'dânın şehâdetleriyle, Zât-ı Peygamberde vücûdu muhakkak olan ahlâk-ı àliyenin kesret ve ihâta ve tecemmu' ve imtizacından tevellüd eden izzet ve haysiyetten neş'et eden şeref ve vakar ve izzet-i nefis ile; ferişteler, devlerin ihtilât ve istiraklarından tenezzühleri gibi, sırr-ı tezâda binâen, o ahlâk-ı àliye dahi, hile ve kizbden tereffû ve tenezzüh ve teberrî ederler. Hem de, hayat ve mâyeleri makamında olan sıdk ve hakkıyeti tazammun ettiklerinden, şu'le-i cevvâle gibi, nübüvveti aleniyete çıkarıyor.