ve münâsebette bulunmuşlardır ki; o kavânîn-i hilkatin muvâzenesini muhâfaza etmiştir. Evet, şu a'sâr-ı tavîlede, şu müsâdemât-ı azîme içinde, hakàikını muhâfaza, belki daha ziyâde inkişafa getirdiğinden gösterir ki; Resûl-i Ekrem Aleyhisselâm’ın mesleği, hiçbir vakit mahvolmayan hak üzerine müessestir.

Şu nükte ve noktaları bildikten sonra, geniş ve muhâkemeli ve müdakkik bir zihinle dinle ki: Muhammed-i Hâşimî Aley­hissalâtü Vesselâm, ümmiyeti ve adem-i kuvvet-i zâhiresi ve adem-i hâkimiyeti ve adem-i meyl-i saltanat ile beraber, gayet hatarlı mevâkide, kemâl-i vüsûk ile teşebbüs ederek, efkâra galebe etmekle, ervâha tahabbüb ve tabâyie tasallut; gayet kesîre ve müstemirre ve râsiha ve me'lûfe olan âdât ve ahlâk-ı vahşiyâneyi esâsıyla hedmederek, onların yerine ahlâk-ı àliyeyi gayet metîn bir esâs ile, lahm ve demlerine karışmış gibi te'sis etmekle beraber; zâviye-i vahşette hâmid olan bir kavimdeki kasâvet-i vahşiyeyi ihmâd ve hissiyat-ı dakikayı tehyîc... Evet, hissiyat-ı àliyeyi îkaz ve cevher-i insaniyetlerini izhâr etmekle beraber, evc-i medeniyete bir zaman-ı kasîrde is'âd ederek, şark ve garbda oturmuş bir devlet-i cesîmeyi bir zaman-ı kalîlde teşkil edip, ateş-i cevvâl gibi, belki nur-u nevvâr gibi veyâhut asâ-yı Mûsa gibi sâir devletleri bel' ve imha derecesine getirdiğinden, basar-ı basîreti kör olmayanlara sıdkını ve nübüvvetini ve hak ile temessükünü göstermiştir. İşte, eğer sen görmezsen, seni insanların defterinden sildirecektir.