İstanbul İlim ve Kültür Vakfı
Sayfa 229 / 255
229 Halifelik Sırrı

و İse, fesâd ile sefk gibi iki rezîleyi birbirlerine atf ve cem'eder. Çünkü fesâd, sefk-i dimâ’a sebebdir.

يَسْفِكُونَ nin يَقْتُلُونَ ye tercihen zikrinden anlaşılıyor ki; sefk, zulmen yapılan katldir. Bu ise, fesâda daha münâsibdir. Çünkü katlin ifâde ettiği mânâ, katlin mübâh kısmına da şâmildir. Cihatta veya bir cemâati kurtarmak için yapılan katller gibi ki; bu katl, fesâda münâsib olmaz.

اَلدِّمَٓاءَ Sefk kelimesinin delâlet ettiği irâka-i dem’deki dem’i te'kiddir.

﴾ وَنَحْنُ نُسَبِّحُ بِحَمْدِكَ وَنُقَدِّسُ لَكَ ﴿ Beşerin ca'lindeki hikmeti soran melâikeye, sanki şöyle bir i'tirâz vârid olmuştur: “Beşerin Allah’a yapacağı ibâdet ve takdis, onun ca'line sebeb-i kâfî gelmez mi ki, ca'linin hikmetini soruyorsunuz?”

İşte “vâv-ı hâliye” ile zikredilen ﴾ وَنَحْنُ نُسَبِّحُ.. الخ ﴿ cümlesi, güyâ o i'tirâzı ref'etmeye işârettir.

نَحْنُ Maâsîden masûm melâikenin cemâatlerinden kinâyedir.

Cümlenin cümle-i ismiye şeklinde zikredilmesi, tesbihin melâikeye bir seciye olduğuna ve melâikenin tesbihâta mülâzım ve müdâvim olduklarına işârettir.

﴾ نُسَبِّحُ بِحَمْدِكَ ﴿ “Bizler, bütün ibâdetlerin sana mahsûs olduğunu kâinâta ilân ve Cenâb-ı Ulûhiyetine lâyık olmayan şeylerden münezzeh olduğuna îmân ve bütün evsâf-ı azamet ve celâl ile muttasıf olduğuna i'tikàd ediyoruz.”

﴾ وَنُقَدِّسُ لَكَ ﴿ Bu ل ya sıladır, bir mânâyı ifâde etmez veya ta'lîl ve sebebiyet içindir.

Birinci ihtimale göre نُقَدِّسُكَ takdirinde olur. Yani, “Seni takdis ve tathîr ediyoruz” demektir.

İkinci ihtimale nazaran, نُقَدِّسُ لِاَجْلِكَ takdirinde olur. Yani: “Biz, nefislerimizi, fiillerimizi günahlardan temizlemekle beraber, kalblerimizi mâsivândan çeviriyoruz” demektir.

Bu و ise, iki rezîleyi cem' ve birbirine atfeden يَسْفِكُ deki و ın aksine ve inâdına olarak, biri takdis, diğeri tesbih iki fazileti cem' ve birbirine atfediyor.

﴾ قَالَ اِنّ۪ٓي اَعْلَـمُ مَا لَا تَعْـلَمُوـنَـ ﴿ Bu cümle; melâikenin istifsarından sonra; “Acaba Cenâb-ı Hak, istifsarlarına nasıl cevab verdi ve taaccüblerini

4–6 Ekim 2026 · İstanbul

13. Uluslararası Bediüzzaman Sempozyumu

Sempozyum programı, tebliğler ve kayıt bilgileri için sempozyum sitesini ziyaret edin.