İstanbul İlim ve Kültür Vakfı
Sayfa 218 / 255
218

Şerîat ise, Cenâb-ı Hakk’ın yedi tabakadan ibaret semâvâtı halketmiş olduğuna hâkimdir ve yıldızların da balık gibi o semâlar denizlerinde yüzmekte olduklarına kàildir.

Hadîs ise, semânın مَوْجٌ مَكْفُوفٌ den ibaret bulunduğunu emrediyor. Şu hak olan mezhebin, altı mukaddime ile tahkîkatını yapacağız.

Birinci Mukaddime: Şu geniş boşluğun Esîr ile dolu olduğu, fennen ve hikmeten sâbittir.

İkinci Mukaddime: Ecrâm-ı ulviyenin kanunlarını rabteden ve ziyâ ve harâretin emsâlini neşr ve nakleden fezâyı doldurmuş bir madde mevcûddur.

Üçüncü Mukaddime: Madde-i Esîriyenin, yine Esîr olarak kalmak şartıyla, sâir maddeler gibi muhtelif teşekkülâtı ve ayrı ayrı nev'ileri vardır. Buhar ile su ve buzun teşekkülâtları gibi.

Dördüncü Mukaddime: Ecrâm-ı ulviyeye dikkat edilirse, tabakaları arasında muhâlefet görünür. Evet, yeni teşekküle ve in'ikada başlamış milyarlarca yıldızlardan ibaret Kehkeşân ile anılan tabaka-i Esîriye, sâbit yıldızların tabakasına muhâliftir. Bu da manzûme-i şemsiyenin tabakasına ve hâkezâ.. yedi tabakaya kadar birbirine muhâlif tabakalar vardır.

Beşinci Mukaddime: Araştırmalar neticesinde sâbit olmuştur ki; bir maddede teşkil, tanzim, tesviyeler vâki olursa, birbirine muhâlif tabakalar husûle gelir. Bir mâdenden kül, kömür, elmas meydâna gelir; ateşten alev, duman husûle gelir. Müvellidü'l-mâ ile Müvellidü'l-humuzanın imtizacından su, buz, buhar tevellüd eder.

Altıncı Mukaddime: Şu müteaddid emârelerden anlaşıldı ki; semâvât, müteaddiddir. Şerîat Sâhibi de, yedidir demiştir; öyle ise yedidir. Maahazâ yedi, yetmiş, yediyüz sayıları Arab üslûblarında kesret için kullanılır.

Arkadaş! Pek geniş bulunan Kur'ân-ı Kerîm’in hitâblarına, mânâlarına, işâretlerine dikkat edilmekle, bir âmîden tut bir velîye kadar bütün tabakàt-ı nâsa ve umum efkâr-ı âmmeye olan mürâatları, okşamaları fevkalâde hayrete, taaccübe mûcibdir.

Meselâ ﴾ سَبْعَ سَمٰوَاتٍ ﴿ kelimesinden bazı insanlar hava-i nesîmiyenin tabakalarını fehmetmiştir. Öbür bazı da, arzımız ile arkadaşları olan hayatdâr küreleri ihâta eden nesîmî küreleri fehmetmiştir.

Bir kısım da seyyârât-ı seb'ayı fehmetmiştir.

Bir kısım da manzûme-i şemsiye içinde Esîrin yedi tabakasını fehmetmiştir.

Bir kısım da şu bildiğimiz manzûme-i şemsiye ile beraber altı tane daha manzûme-i şemsiyeyi fehmetmiştir.

4–6 Ekim 2026 · İstanbul

13. Uluslararası Bediüzzaman Sempozyumu

Sempozyum programı, tebliğler ve kayıt bilgileri için sempozyum sitesini ziyaret edin.