Evet, bütün hakîki saâdet ve hàlis sürûr ve şirin ni'met ve sâfî lezzet, elbette mârifetullâh ve muhabbetullâhtadır. Onlar, onsuz olamaz.

Cenâb-ı Hakk’ı tanıyan ve seven, nihâyetsiz saâdete, ni'mete, envâra, esrâra, ya bilkuvve veya bilfiil mazhardır.

Onu hakîki tanımayan, sevmeyen, nihâyetsiz şekàvete, âlâma ve evhâma ma'nen ve maddeten mübtelâ olur.

Evet şu perîşan dünyada, âvâre nev'-i beşer içinde, semeresiz bir hayatta, sâhibsiz hâmîsiz bir sûrette, âciz miskin bir insan, bütün dünyanın sultanı da olsa kaç para eder.

İşte bu âvâre nev'-i beşer içinde, bu perîşan fânî dünyada, insan, Sâhibini tanımazsa, Mâlikini bulmazsa, ne kadar bîçâre sergerdân olduğunu herkes anlar.

Eğer Sâhibini bulsa, Mâlikini tanısa, o vakit rahmetine ilticâ eder, kudretine istinâd eder. O vahşetgâh dünya, bir tenezzühgâha döner ve bir ticâretgâh olur.

Birinci Makam

BİRİNCİ MAKAM

Şu kelâm-ı Tevhidînin onbir kelimesinin herbirinde birer müjde var ve o müjdede, birer şifâ ve o şifâda birer lezzet-i maneviye bulunur.

#### Birinci Kelime

■ BİRİNCİ KELİME: لَٓااِلٰهَاِلَّااللّٰهُ da şöyle bir müjde var ki:

Hadsiz hâcâta mübtelâ, nihâyetsiz a'dânın hücumuna hedef olan rûh-u insanî, şu kelimede öyle bir nokta-i istimdâd bulur ki, bütün hâcâtını te'min edecek bir hazine-i Rahmet kapısını, ona açar.

Ve öyle bir nokta-i istinâd bulur ki, bütün a'dâsının şerrinden emin edecek bir kudret-i mutlakanın Sâhibi olan kendi Ma'bûd’unu ve Hàlık’ını bildirir ve tanıttırır. Sâhibini gösterir, Mâliki kim olduğunu irâe eder. Ve o irâe ile, kalbi vahşet-i mutlakadan ve rûhu hüzn-ü elîmden kurtarıp, ebedî bir ferâhı, dâimî bir sürûru te'min eder.

#### İkinci Kelime

■ İKİNCİ KELİME: وَحْـدَهُ Şu kelimede şifâlı, saâdetli bir müjde vardır. Şöyle ki:

Kâinâtın ekser envâ'ıyla alâkadar ve o alâkadarlık yüzünden perîşan ve keşmekeş içinde boğulmak derecesine gelen rûh-u beşer ve kalb-i insan وَحْـدَهُ kelimesinde bir melce', bir halâskâr bulur ki; onu bütün o keşmekeşten, o perîşaniyetten kurtarır. Yani, وَحْـدَهُ ma'nen der: