İstanbul İlim ve Kültür Vakfı
Sayfa 33 / 255
33 Hurûf-u Mukatta'a

Birinci Misâl:

﴾ وَلَئِنْ مَسَّتْهُـمْ نَفْحَةٌ مِنْ عَـذَابِ رَبِّكَ  ﴿ olan âyet-i kerîme, nazar-ı dikkate alınırsa görülür ki; bu kelâmdaki maksad ve esâs, “pek az bir azâb ile fazla korkutmak”tır. Ve bu kelâmda olan mezkûr kelimeler ve kayıtlar, tamamen o maksadı takviye için çalışıyorlar.

Ezcümle; şek ve ihtimali ifâde eden اِنْ şartiye olup, azâbın azlığına ve ehemmiyetsizliğine işârettir.

Ve kezâ نَفْحَةٌ sîgasıyla ve tenviniyle azâbın ehemmiyetsizliğine îmâdır.

Ve kezâ مَسَّ kelimesi, azâbın şedîd olmadığına işârettir.

Ve kezâ teb'îzi ifâde eden مِنْ ve şiddeti gösteren نَكَالْ kelimesine bedel, hìffeti îmâ eden عَـذَابِ kelimesi ve رَبِّ kelimesinden îmâ edilen şefkat; hepsi de azâbın kıllet ve ehemmiyetsizliğine işâret etmekle şu şiiri, lisân-ı hâlleriyle temessül ediyorlar.

عِبَارَاتُنَا شَتَّى وَحُسْنُكَ وَاحِدٌ وَكُلٌّ اِلَى ذَاكَ الْجَمَالِ يُشِيرُ

Yani: “İbarelerimiz ayrı ayrı ise de, hüsnün birdir. Hepsi de o hüsne işâret ediyorlar.”

İkinci Misâl:

﴾ الٓمٓۚ ❀ ذٰلِكَ الْكِتَابُ لَا رَيْبَۚۛ ف۪يـهِۚۛ هُـدًى لِلْمُتَّـق۪ينَ ﴿ olan âyet-i kerîmedir. Bu âyette maksad-ı esâs “Kur'ânın yüksekliğini göstermek”tir. Ve bu maksadı takviye eden الٓمٓ - ذٰلِكَ - اَلْكِتَابُ - لَا رَيْبَ ف۪يـهِ kayıtlarıdır. Evet bu kayıtlar, istinâd ettikleri pek ince ve gizli delillerine işâret etmekle beraber, o maksadın takviyesine koşuyorlar.

Ezcümle: ﴾ الٓمٓ ﴿ kasem olduğu cihetle, Kur'ânın azametine ve altında müstetir, gizli o mezkûr letâif cihetiyle de da'vânın isbâtına işâret eder.

Ve kezâ, ذٰلِكَ zât ile sıfatı gösteren bir işâret olması itibariyle hem Kur'ânın azametine, hem azameti isbât eden sıfât-ı kemâliyeye işâret eder.

Ve kezâ, ذٰلِكَ işâret-i hissiyeye mahsûs iken, işâret-i akliyede kullanılması, ta'zîm ve ehemmiyeti ifâde ettiği gibi, ma'kul olan Kur'ânı, mahsûs sûretinde göstermesi, Kur'ânı, ezhân ve enzârın nazar-ı dikkatine

4–6 Ekim 2026 · İstanbul

13. Uluslararası Bediüzzaman Sempozyumu

Sempozyum programı, tebliğler ve kayıt bilgileri için sempozyum sitesini ziyaret edin.