Bina-i mechûl sîgasıyla اُتُوا nün zikredilmesi, ehl-i Cennetin işleri, hademeleri tarafından görülmekte olduğuna işârettir.

مُتَشَابِـهًا Yani zâhiren ve şeklen bir olduğundan, ülfet lezzetini veriyor; bâtınen ve taamen de ayrı olduğu cihetle, teceddüd lezzetini veriyor. Bu itibarla مُتَشَابِـهًا kelimesi, her iki lezzeti îmâ ediyor.

﴾ وَلَهُـمْ ف۪يـهَٓا اَزْوَاجٌ مُطَهَّـرَةٌ ﴿ Bu cümle ﴾ لَهُـمْ جَـنَّاتٍ تَجْر۪ي... الخ ﴿ cümlesine atıftır. Atfın tarafeyni arasında lâzım olan münâsebetin iktizasınca takdir-i kelâm şöyle olsa gerektir: “Onlar, kendi cisimleri için bir meskene muhtaç oldukları gibi, kadınları için de bir meskene muhtaçtırlar.”

لَهُـمْ kelimesi ihtisası ifâde ettiği cihetle, o ezvâcın, onların mülkü ve onlara mahsûs olduklarına delâlet ettiği gibi; dünya kadınlarından başka حُورٌ عِينٌ ile tâbir edilen bir kısım kadınlar da onlar için yaratılmış olduğunu îmâen gösteriyor.

ف۪يـهَا Cennet, o kadınlara zarf ve mesken olduğundan anlaşılır ki, o kadınlar, o yüksek Cennete lâyıktırlar ve aynı zamanda Cennet derecelerinin yüksekliği nisbetinde onların hüsünleri de yükseliyor.

Ve kezâ, Cennetin de onlar ile müzeyyen olduğuna gizli bir îmâ vardır.

مُطَهَّـرَةٌ tef'îl bâbından ism-i mef'ûl olduğundan, her hâlde tathîr edici bir fâil vardır. O fâil de, ancak yed-i Kudrettir. Binâenaleyh, yed-i Kudretin tathîr ve tenzîh ettiği kadınların tavsifleri, kàbil değildir.

Ve kezâ, مُطَهَّـرَةٌ kelimesi müteaddî olduğuna nazaran, o kadınların taharetleri kendilerinden olmayıp, başkasından onlara sirâyet etmiş olduğu anlaşılır. Binâenaleyh, dünya kadınları da Cennete girdikten sonra, bir tetahhur ve tasfiye ve tasaykul ameliyâtıyla güzellikte hûrilerin derecelerine çıkacaklarına delâlet eder.

﴾ وَهُـمْ ف۪يـهَا خَـالِدُوـنَـ ﴿ Yani: “Onlar da, ezvâcları da, Cennet de, Cennetin lezâizi de hep ebedîdirler.” —O—