İstanbul İlim ve Kültür Vakfı
Sayfa 24 / 255
24

﴾ اَلرَّحْمٰنِ الرَّح۪يـمِ ﴿ ile alâkadardır; çünkü اَلَّذ۪ينَ den irâde edilen “Enbiyâ, şühedâ, sulehâ, ulemâ” rahmettirler.

﴾ مَالِكِ يَوْمِ الدّ۪ينِ ﴿ ile alâkası vardır; çünkü, ni'met-i kâmile, ancak dindir.

نَعْبُـدُ ile alâkası var; çünkü, ibâdette imâmlar, bunlardır.

نَسْتَع۪ينُ ile var; çünkü, tevfike ve iâneye mazhar bunlardır.

اِهْـدِنَا ile var; çünkü, hidayette muktedâ-bih onlardır.

﴾ اَلصِّرَاطَ الْمُسْتَـق۪يـمَ ﴿ ile vardır; çünkü, doğru yol, ancak onların mesleğidir.

طَرِيقْ veya سَبِيلْ kelimelerine صِرَاطْ kelimesinin tercihi, mesleklerinin etrafı mahdûd ve işlek bir cadde olduğuna ve o caddeye girenlerin bir daha çıkmamalarına işârettir.

Ma'hud ve ma'lûm olan şeylerde kullanılması usûl ittihàz edilen esmâ-i mevsûleden اَلَّذ۪ينَ tâbiri, onların zulümât-ı beşeriye içinde elmas gibi parladıklarına işârettir ki, onları taharrî ve taleb etmeye ve aramaya lüzum yoktur. Onlar, herkesin gözü önünde hazır olduklarını te'min eden bir ulüvv-ü şâna mâliktirler.

Cem' sîgasıyla اَلَّذ۪ينَ nin zikri, onlara iktidâ ve tâbi olmak imkânının mevcûdiyetine ve onların mesleklerinde butlân olmadığına işârettir. Çünkü, ferdî olmayan bir meslekte tevâtür vardır; tevâtürde, butlân yoktur.

Mâzi sîgasıyla اَنْعَمْتَ nin zikri; tekrar ni'meti taleb etmeye bir vesile olduğuna ve Allah’a râci' olan zamîri de bir yardımcı ve bir şefâatçi vazifesini gördüğüne işârettir. Yani: “Ey Rabbim! Mâdemki in'âm senin fiilindir ve evvelce de in'âmı yapmışsın; istihkakım olmadığı hâlde in'âmı tekrarlamak, senin şe'nindendir!”

عَلَيْـهِمْ deki عَلٰى enbiyâya yükletilen risalet ve teklif yükünün pek ağır olduğuna ve sahrâları faydalandırmak için yağmur, kar ve fırtınaların şedâidine ma'rûz kalan yüksek dağlar gibi, peygamberlerin de ümmetlerini feyizlendirmek için risalet zahmetlerine ma'rûz kaldıklarına işârettir.

İhtar: Başka bir sûrede zikredilen

﴿ فَاُوﭿلٰٓئِـكَ مَعَ الَّذِينَ اَنْعَـمَ اللّٰهُ عَلَيْـهِمْ مِنَ النَّبِـيِّينَ وَالصِّدِّيقِينَ وَالشُّـهَدَآءِ وَالصَّـالِحِينَ ﴾

4–6 Ekim 2026 · İstanbul

13. Uluslararası Bediüzzaman Sempozyumu

Sempozyum programı, tebliğler ve kayıt bilgileri için sempozyum sitesini ziyaret edin.