İkinci Mebhas

İkinci Mebhas

İnsanın saâdet ve şekàvetine medâr

Beş Nükte’den ibarettir

[İnsan ahsen-i takvîmde yaratıldığı ve ona gayet câmi' bir isti'dat verildiği için; esfel-i sâfilînden tâ a'lâ-yı illiyîne, ferşten tâ arşa, zerreden tâ şemse kadar dizilmiş olan makàmâta, merâtibe, derecâta, derekâta, girebilir ve düşebilir bir meydân-ı imtihana atılmış; nihâyetsiz sukùt ve suûda giden iki yol onun önünde açılmış bir mu'cize-i kudret ve netice-i hilkat ve acûbe-i san'at olarak, şu dünyaya gönderilmiştir. İşte insanın şu dehşetli terakkî ve tedennîsinin sırrını “Beş Nükte”de beyân edeceğiz.]

Birinci Nükte

BİRİNCİ NÜKTE: İnsan, kâinâtın ekser envâ'ına muhtaç ve alâkadardır. İhtiyacâtı, âlemin her tarafına dağılmış; arzuları, ebede kadar uzanmış. Bir çiçeği istediği gibi, koca bir baharı da ister. Bir bahçeyi arzu ettiği gibi, ebedî Cennet’i de arzu eder. Bir dostunu görmeğe müştâk olduğu gibi, Cemîl-i Zülcelâl’i de görmeğe müştâktır. Başka bir menzilde duran bir sevdiğini ziyaret etmek için, o menzilin kapısını açmaya muhtaç olduğu gibi; berzaha göçmüş yüzde doksandokuz ahbabını ziyaret etmek ve firâk-ı ebedîden kurtulmak için, koca dünyanın kapısını kapayacak ve bir mahşer-i acâib olan Âhiret kapısını açacak, dünyayı kaldırıp Âhiret’i yerine kuracak ve koyacak bir Kadîr-i Mutlak’ın dergâhına ilticâya muhtaçtır.

İşte şu vaziyette bir insana hakîki Ma'bûd olacak; yalnız herşeyin dizgini elinde, herşeyin hazinesi yanında, herşeyin yanında nâzır, her mekânda hazır, mekândan münezzeh, acizden müberrâ, kusurdan mukaddes, nâkstan muallâ bir Kadîr-i